previous next

پایش زیستی آلاینده های زیست محیطی

مواد شیمیایی در  محیط اطراف ما وجود دارند و این مهم نیست که ما کجا زندگی می کنیم، ما با مواد آلاینده محیط زیست محاصره شده ایم. آنها در هوایی هستند که ما تنفس می کنیم، در آبی که ما می نوشیم، در غذایی که می خوریم، محصولاتی که استفاده می کنیم و حتی در لباس هایی  وجود داند که می پوشیم. برخی از این مواد به طور طبیعی در محیط زیست وجود دارند،ولی بخش عمده این آلاینده ها ساخته دست بشر بوده و از این طریق وارد محیط زیست می شوند.  حضور آنها در بدن ما و تعاملات ایجاد شده به واسطه حضور آنها، تا حد زیادی، ناشناخته است.

Human Biomonitoring ‪(HBM)‬  یک روش علمی است که به ما امکان می دهد تا ورود آلاینده های زیست محیطی به بدن انسان را ارزیابی کنیم. با اندازه گیری غلظت ترکیبات طبیعی و مصنوعی در مایعات بدن (خون، ادرار و شیر مادر) و یا بافت های بد (مو، ناخن، چربی و استخوان)، که همان مهوم بیومونیتورینگ است ، اطلاعات ارزشمندی درباره اثرات محیطی فراهم  می شود و در بعضی موارد به شناسایی خطرات بالقوه بهداشتی نیز کمک می کند. از آنجایی که  مواجهه با آلاینده های زیست محیطی از طریق چندین منبع و مسیر شام هوا، آب و غذا و ... صورت می گیرد بنابراین  HBM  می تواند اطلاعات بسیار دقیقی را در مورد کل مواجهات ایجاد کند، چرا که خطرات ایجاد شده توسط یک آلاینده  ناشی از کل مواجهات  با آن آلاینده می باشد.

بیومونیتورینگ انسانی شامل جمع آوری نمونه هایی از داوطلبان انسانی  است که شامل خون، مو، بزاق یا ادرار و اندازه گیری سطح شاخص های جذب مواد شیمیایی (شناخته شده به عنوان بیومارکرها) می باشد. هدف از HBM جمع آوری اطلاعات در مورد تعدادی از مونه های انسانی مواجهه یافته با آلاینده مورد نظر است که  می تواند مبنایی باشد  برای اقدامات آتی  در سطح جامعه.

با توجه به اهمیت بحث بیومونیتورینگ، طی سال هال اخیر مرکز تحقیقات محیط زیست در قالب مطالعاتی به بررسی و اندازه گیری آلاینده های زیست محیطی در بدن انسان و ارتباط آن با ایجاد برخی بیماری ها نموده است که ا زآن جمله می توان به وارد زیر اشاره کرد:

  1. پایش زیستی متابولیت های ادراری فتالا و ارتباط آن با اضافه وزن توام با سایر اجزاء سندرم متابولیک در کودکان و نوجوانان شهر اصفهان در سال ۱۳۹۵

مقدمه: فتالات ها مواد شیمیایی صعنتی می باشند که بعنوان نرم کننده در ساخت پلاستیک استفاده می¬شوند. فتالات ها همچنین در محصولات مورد استفاده¬ی شخصی (بعبارتی مواد آرایشی بهداشتی، ادکلن و لوسیونها)، رنگها و لعاب ها کاربرد دارند. هدف از مطالعه حاضر تعیین غلظت متابولیت های ادراری فتالات در کودکان و نوجوانان شهر اصفهان، ایران و ارتباط بین غلظت این متابولیتها با چاقی و سندرم متابولیک و عوامل خطر قلبی (کاردیومتابولیک) بود.مواد و روشها: مطالعه حاضر بصورت مقطعی در سال ۲۰۱۶ روی ۲۴۲ کودک و نوجوان (۶-۱۸ سال) انجام شد. غلظت متابولیتهای مونو بوتیل فتالات (MBP)، مونو بنزیل فتالات (MBzP)، مونو- ۲- اتیل هگزیل فتالات (MEHP)، مونو متیل فتالات (MMP)، مونو (۲-اتیل-۵-اگزو هگزیل) فتالات (MEOHP) و مونو (۲-اتیل-۵-هیدروکسی هگزیل) فتالات (MEHHP) توسط دستگاه GC/MS تعیین و ارتباط آنها با چاقی، سندرم متابولیک و عوامل خطر قلبی بررسی شد. با استفاده از یک پرسشنامه ساختار یافته، در زمینه مشخصات دموگرافیک، استفاده از بسته بندی پلاستیکی برای مواد غذایی، استفاده از لوازم آرایشی، استفاده از نوشیدنی های بسته بندی شده در بطریهای پلاستیکی، تعداد استحمام در هفته و میزان فعالیت فیزیکی جمعیت مورد مطالعه سوالاتی پرسیده شد. کلیه معاینات شامل اندازه گیری قد، وزن، دور کمر(WC)، فشار خون و لپیدپروفایل با توجه به پروتکل های استاندارد اندازه گیری شد. تجزیه و تحلیل داده با نرم افزار SPSS نسخه ۱۶ انجام شد. نمودارها توسط Excel ترسیم گردید.یافته ها: میانگین سنی جمعیت مورد مطالعه ۵۵/۲±۳۴/۱۱ سال بود. MBzP, MBP, MMP در همه نمونه ها و MEHP، MEOHP و MEHHP به ترتیب در ۶/۹۹، ۸۷/۹۵ و ۲۸/۹۶ درصد نمونه های مورد بررسی مشاهده شد. از کل شرکت کنندگان، %۲/۱۵ (۳۷ نفر) چاق، %۷/۳۷ (۹۲ نفر) دارای اضافه وزن و بقیه افراد (۱۱۳ نفر) دارای وزن نرمال یا کمتر از حد نرمال بودند. در هر دو گروه سنی (۶-۱۱ و ۱۲-۱۸ سال)، پسران دارای میانگین BMI و WC بیشتری نسبت به دختران بودند. همبستگی مثبت و متوسطی بین متابولیت های فتالات با BMI و WC وجود داشت و این همبستگی در متابولیت MEHHP بیشتر مشاهده شد. براساس آنالیز رگرسسیون لجستیک، در همه آلاینده ها بجز MEOHP ارتباط معناداری با چاقی مشاهده شد (p-value≤۰,۰۰۲). بین MBP و فشار خون بالا نیز ارتباط معنی داری وجود دارد. MBzP و MEHP علاوه بر چاقی، با بالابودن تری گلیسیرید و فشار خون بالا دارای ارتباط معنی دار می باشند و افزایش مقدار متابولیت MBzP در سطح (tertile) ۳ احتمال بالابردن میزان تری گلیسیرید را نسبت به سطح ۱، تا حدود ۵/۲ برابر افزایش می دهد (OR multivariate adjusted =۲.۷).نتیجه گیری: در این مطالعه غلظت های بالاتری از متابولیت های فتالات در گروه کودکان و نوجوانانِ چاق مشاهده شد. میزان متابولیت های مورد بررسی در نمونه ادرار جمعیت ساکن شهر اصفهان- ایران، بسیار بالاتر از سایر کشورها می باشد که نشاندهنده مواجهه زیاد با مواد مادریِ این متابولیت ها می باشد. بنابراین نیاز به مطالعات بیشتری در زمینه بررسی مسیرهای مواجهه با این ترکیبات در ایران وجود دارد. یافته های مطالعه حاضر ارتباط بین متابولیت های فتالات با چاقی و برخی عوامل خطر قلبی و اجزاء سندرم متابولیک را بخوبی نشان میدهد. اما با توجه به ماهیت مطالعات مقطعی مطالعه، نیاز به مطالعات بیشتر مانند مطالعات مورد- شاهد و کوهورت با تعداد نمونه بیشتر ضرورت دارد.

 

  1. پایش زیستی متابولیت های ادراری برخی از آفت کش های ارگانوکلره و ارتباط آن با چاقی و اضافه وزن توام با سایر اجزاء سندرم متابولیک در کودکان و نوجوانان شهر اصفهان در سال ۱۳۹۵

مقدمه: عوامل اصلی خطرزای بیماری‌های غیر واگیر به‌ طور عمده مشتمل بر چاقی، بالا بودن قند خون، اختلالات چربی خون و بالا بودن فشار خون می‌باشند. این مطالعه برای تعیین رابطه بین چهار آفت کش کلروفنل با چاقی و عوامل خطر قلبی عروقی در کودکان و نوجوانان انجام گرفت.مواد و روش ها: این مطالعه، مطالعه ای مورد شاهدی بود که در سال ۱۳۹۵ بر روی ۲۴۲ کودک و نوجوان ۶ تا ۱۸ ساله انجام گرفت. غلظت های ۴،۲- دی کلروفنل (۲,۴-DCP)، ۵،۲-دی کلروفنل (۲,۵-DCP)، ۵،۴،۲-تری کلروفنل (۲,۴,۵-TCP) و ۶،۴،۲-تری کلروفنل (۲,۴,۶-TCP) در ادرار ارزیابی شدند و ارتباط شان با شاخص های چاقی و عوامل خطر قلبی عروقی تعیین شد. جهت آنالیز آماری، آنالیزهای رگرسیون خطی چند متغیره و رگرسیون لجستیک چندجمله ای استفاده شدند.یافته ها: به طور کلی ۲۴۲ نفر با میانگین سنی (SD) ۳/۱۱ (۵/۲) سال این بررسی را تکمیل کردند. در بررسی کل جمعیت مورد مطالعه، ارتباط معنی داری بین سه گروه مورد نسبت به گروه رفرنس (نرمال) مشاهده نشد. این آنالیز برای گروه سنی ۶ تا ۱۱ سال تنها برای گروه چاق و برای گروه سنی ۱۲ تا ۱۸ سال برای گروه دارای اجزای سندرم متابولیک و گروه چاق نسبت به گروه نرمال و آن هم تنها در مورد متابولیت ۲,۵-DCP رابطه معنی داری نشان داد. بعد از تعدیل برای مخدوشگرها، ۲,۴-DCP یک رابطه مثبت معنی دار با لیپوپروتئین با دانسیته بالا (HDL-C) نشان داد. ۲,۵-DCP نیز رابطه منفی معنی داری تنها با فشار خون سیستولیک نشان داد و۲,۴,۵-TCP یک رابطه عکس معنی دار با کلسترول کل و HDL-C داشت.نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد که رابطه بالقوه ای بین آفت کش های کلروفنول و چاقی، اضافه وزن، دور کمر، BMI z-score و برخی از اجزای سندرم متابولیک در کودکان و نوجوانان وجود دارد. مطالعات طولانی مدتی برای ارزیابی اثر بالینی این یافته ها نیاز است.

 

  1. بررسی ارتباط مواجهه‌ی بنزن با مقاومت به انسولین و استرس اکسیداتیو در کودکان و نوجوانان

زمینه و هدف: بنزن یک آلاینده محیطی است که در همه‌جا پیدا می‌شود و اثرات متعددی بر سلامت می‌گذارد. مطالعات نشان داده‌اند، مواجهه با بنزن ممکن است با مقاوم به انسولین در افراد میان‌سال ارتباط داشته باشد. هدف این مطالعه بررسی ارتباط بین متابولیت ادراری بنزن (ترانس، ترانس موکونیک اسید) با استرس اکسیداتیو و مقاومت به انسولین در کودکان و نوجوانان می‌باشد.روش اجرا: این مطالعه مقطعی در سال ۱۳۹۵ بین ۸۶ کودک و نوجوان در سنین ۶-۱۸ سال، ساکن شهر اصفهان انجام شد. ترانس، ترانس موکونیک اسید (t,tm-a) به‌عنوان متابولیت ادراری بنزن و HOMA-IR ‪(Homeostasis Model Assessment)‬ به‌عنوان شاخص مقاومت به انسولین اندازه‌گیری گردید. به‌علاوه آنزیم سوپراکساید دیسموتاز (SOD) و مالون دی آلدهید (MDA) به‌عنوان شاخص‌های استرس اکسیداتیو اندازه‌گیری شد.یافته‌ها: ارتباط آماری معناداری بین مقاومت به انسولین، گلوکز ناشتای خون و انسولین ناشتای خون با متابولیت ادراری بنزن (t,tm-a) دیده شد (p value<۰,۰۵). به‌علاوه، پس از تطبیق اثر سن، جنس و در معرض دود سیگار بودن، افزایش قابل‌توجهی در مقادیر SOD و MDA (به ترتیب ۴.۴۹ و ۳.۵۴ برابر) در سطوح متوسط در مقابل سطوح بالای t,tm-a مشاهده شد (p value<۰.۰۵). نتیجه‌گیری: طبق بررسی‌های ما تاکنون، این مطالعه اولین پژوهش در ارتباط با رابطه‌ی متابولیت های بنزن و مقاومت به انسولین در گروه سنی کودکان و نوجوانان می‌باشد. نتایج این مطالعه نشان داد، مواجهه با بنزن حتی در مقادیر محیطی و کم نیز ممکن است با مقاومت به انسولین در کودکان و نوجوانان ارتباط داشته باشد.

ورود کاربر

CAPTCHA
این سؤال جهت بررسی این است که آیا شما یک بازدید کننده انسانی هستید یا نه، و برای جلوگیری از ارسال اسپم خودکار.
CAPTCHA ی تصویری
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید.